SKUTKI UPŁYWU CZASU W PRAWIE (CZ. II)

PDFDrukujEmail

Artykuły miesiąca - Nr 158 luty 2017

Самые новые шаблоны Joomla на нашем сайте.
Красивые Шаблоны Joomla 2.5
Игровые шаблоны DLE
Самая быстрая Диета

Przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody wywołanej czynem niedozwolonym

Istnieje spora grupa działań bądź zaniechań człowieka sprzecznych z prawem czy zasadami współżycia społecznego oraz zdarzeń zupełnie od niego niezależnych, które wywołują szkodę i które określa się mianem czynów niedozwolonych. Jak każde roszczenie majątkowe (odszkodowanie i zadośćuczynienie), także roszczenia wynikające z czynów niedozwolonych ulegają przedawnieniu, jednak z pewnymi charakterystycznymi odmiennościami, które wyjaśnimy na kilku przykładach.

Terminy ogólne przedawnienia szkody

8 lipca 2014 r. sąsiad Jana K., prowadząc roboty budowlane na swoim podwórku, poważnie uszkodził ogrodzenie i altanę znajdujące się na posesji Jana K.

Co do zasady roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż 10 lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Jeżeli poszkodowany dowie się o osobie zobowiązanej do naprawienia szkody później niż o samej szkodzie, to ta późniejsza data wyznacza początek biegu przedawnienia. W takiej sytuacji Jan K. bez narażenia się na zarzut przedawnienia może dochodzić naprawienia szkody od sąsiada w terminie do 8 lipca 2017 r., ponieważ od razu wiedział o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia.

Przedawnienie szkody wywołanej przestępstwem

Pierwszego dnia świąt Bożego Narodzenia w 1996 r. Zygmunt T. wyjechał z rodziną w góry. W tym czasie w jego domu doszło do włamania – złodzieje ukradli 20 tys. zł w gotówce i klaser z cennymi monetami. Przez wiele lat policji nie udało się wytropić złodziei. Dopiero 29 grudnia 2016 r. okazało się, że to syn sąsiadów ukradł cenne przedmioty, ale po tylu latach nie udało się już ich odzyskać.

W myśl przepisów polskiego Kodeksu cywilnego, jeżeli szkoda wynikła z przestępstwa (zbrodni lub występku), roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem 20 lat od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia.

Dłuższy okres przedawnienia roszczeń odszkodowawczych wynikających z przestępstwa wynika z negatywnej oceny takich zachowań, których „zneutralizowanie” w czasie powinno nastąpić znacznie później niż w pozostałych przypadkach. Zazwyczaj nie jest konieczne, aby doszło do uprzedniego skazania sprawcy szkody za zbrodnię lub występek, poza przypadkami, kiedy przepis prawa stanowiący podstawę odpowiedzialności wymaga takiego skazania. Jeżeli nie został wydany wyrok skazujący w postępowaniu karnym, to sąd cywilny jest uprawniony do dokonania własnej oceny, czy zostało popełnione przestępstwo.

Zatem w naszym przykładzie termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody upłynął 25 grudnia 2016 r. i nie ma znaczenia, że cztery dni później okazało się, kto był sprawcą kradzieży.

Przedawnienie szkody na osobie

Dorota G. 23 lata temu była hospitalizowana z powodu zapalenia wyrostka robaczkowego. W 2016 r. zaczęła mieć poważne problemy ze zdrowiem. Po serii wnikliwych i długotrwałych badań 4 listopada 2016 r. okazało się, że podczas operacji wyrostka wiele lat temu została zarażona wirusem żółtaczki typu C, który przez tak długi czas nie dawał żadnych objawów, ale poważnie uszkodził jej zdrowie.

W razie wyrządzenia szkody na osobie przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. W żaden sposób nie został ograniczony czas, w którym może ujawnić się szkoda na osobie powodująca odpowiedzialność odszkodowawczą sprawcy, co wynika ze szczególnej ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Z tego względu Dorota G. ciągle ma prawo dochodzić odszkodowania i zadośćuczynienia od szpitala, w którym ją operowano. Jej roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ dowiedziała się o szkodzie dopiero w ubiegłym roku i może dochodzić jej naprawienia do 4 listopada 2019 r.

Przedawnienie szkody osoby małoletniej

Małoletni Sebastian J. jest częściowo sparaliżowany ze względu na uszkodzenie nerwów spowodowane błędami popełnionymi przez lekarza podczas porodu 12 kwietnia 2010 r. Dziecko jest intelektualnie sprawne, ale nie może chodzić. Mimo ewidentnych zaniedbań szpitala w czasie porodu, rodzice chłopca nie podjęli jeszcze żadnych działań zmierzających do uzyskania odszkodowania czy zadośćuczynienia za krzywdę syna i twierdzą, że tę decyzję pozostawią jemu, żeby mógł samodzielnie zadecydować, kiedy będzie pełnoletni.

W takiej sprawie przepisy stanowią, że przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem 2 lat od uzyskania przez nią pełnoletniości. Dlatego też, jeśli sprawa o odszkodowania nie zostanie załatwiona przez rodziców Sebastiana jako jego przedstawicieli ustawowych, kiedy jest małoletni, będzie mógł on osobiście podjąć decyzję i poczynić odpowiednie kroki celem uzyskania rekompensaty za niepełnosprawność. W takiej sytuacji przedawnienie jego roszczeń nastąpi po 2 latach od uzyskania pełnoletniości, czyli dopiero po 12 kwietnia 2030 r.

 

Agnieszka Hajdukiewicz

radca prawny

 

Na podstawie:

- Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.)

 

 

Gazetka 158 – luty 2017

WYDARZENIA


REKLAMA

PARTNERZY



WSPÓŁPRACA



Łączna liczba odwiedzin

Aktualnie on-line: