LUDWIK ZAMENHOF – MARZYCIEL, IDEALISTA, HUMANISTA

PDFDrukujEmail

Artykuły miesiąca - Nr 160 kwiecień 2017

Самые новые шаблоны Joomla на нашем сайте.
Красивые Шаблоны Joomla 2.5
Игровые шаблоны DLE
Самая быстрая Диета

14 kwietnia przypada setna rocznica śmierci Ludwika Zamenhofa (właściwe nazwisko Eliezer Lewi Samenhof, a w esperanto Ludoviko Lazaro Zamenhof), urodzonego w 1859 r. w Białymstoku żydowskiego lekarza okulisty, który zasłynął na świecie jako inicjator międzynarodowego języka esperanto.

IDEALISTA

W drugiej połowie XIX w. w Białystoku zamieszkiwali Polacy, Rosjanie, Niemcy i Żydzi. Zamenhof zauważył, że bardzo często dochodziło do konfliktów i nieporozumień pomiędzy tymi grupami narodowościowymi, i doszedł do wniosku, że przyczyną niezgody oraz wszelkich sporów była bariera językowa. Idealistycznie założył więc, że wspólny język stałby się płaszczyzną porozumienia, że zbliżyłby i zjednoczył ludzi. Tak zrodził się pomysł na stworzenie esperanto – jak zatem widać, u jego podstaw leżała humanistyczna idea, by wszyscy ludzie stali się „braćmi”.

POLIGLOTA

Zamenhof był bez wątpienia odpowiednią osobą do tego zadania. Sam władał wieloma językami: znał biegle jidysz, polski, rosyjski, niemiecki, francuski, angielski, łaciński i grecki, doskonale więc orientował się, jak „działają” poszczególne języki. W wieku zaledwie 28 lat opracował pierwszy podręcznik do nauki esperanto. Wybór nazwy języka też był zresztą nieprzypadkowy: esperanto oznacza „mający nadzieję” – na pojednanie między ludźmi i zażegnanie konfliktów, oczywiście.

Przy opracowywaniu sztucznego języka trzymał się kilku zasad: gramatykę cechuje więc maksymalna prostota i przejrzystość oraz brak jakichkolwiek wyjątków. Słownictwo też jest nieskomplikowane, a w oparciu o reguły opracowane przez Zamenhofa każdy esperantysta sam może tworzyć słowa – co znaczy, że jeden przedmiot może mieć kilka nazw.

NIEPRAKTYCZNY MARZYCIEL

Ojciec Ludwika nie był jednak przekonany do idealistycznych (a więc nieobiecujących finansowo) zainteresowań syna. To pod jego naciskiem Zamenhof studiował medycynę, a wreszcie został okulistą; do pracy w zawodzie niezbyt się jednak przykładał, co spowodowało, że przez całe życie borykał się z niedostatkiem. Na szczęście matka, żona i teść rozumieli wagę jego działań, pomogli mu więc wydać i rozesłać po całym świecie egzemplarze podręcznika.

SŁAWA

Zamenhof znalazł oczywiście przeciwników, wyśmiewających ten „nierealny” i „naiwny” pomysł, ale znacznie więcej było osób zachwyconych jego dziełem. Jednym z pierwszych zwolenników stał się Antoni Grabowski – z zawodu inżynier, ale o literackich zainteresowaniach. Sam znał aż 30 języków, ale w idei wspólnego języka wręcz się rozkochał. Na esperanto przetłumaczył z polskiego wiele dzieł. Tymczasem na arenie międzynarodowej coraz więcej było zachwytów, a do Zamenhofa zaczęły spływać gratulacje ze świata oraz listy od osób oferujących pomoc w popularyzacji nowego języka.

Dziś imię Zamenhofa noszą setki ulic, placów i instytucji na całym świecie – np. w brukselskiej dzielnicy Anderlecht znajduje się avenue Dr Zamenhof. Esperantyści – ich liczbę trudno określić, dlatego mówi się o grupie od 100 tys. do 25 mln osób – spotykają się na kongresach i konferencjach, nadal wierząc, tak jak twórca tego języka, że zbliża on ludzi.

UNESCO: ROK 2017 ROKIEM ZAMENHOFA

UNESCO objęło patronat nad obchodami roku Zamenhofa – w setną rocznicę jego śmierci. Jednak niektórzy radni z Białegostoku, miasta jego narodzin, nie chcieli, by honorować w ten sposób najbardziej znanego na świecie białostoczanina, uzasadniając to w specyficzny sposób: esperanto to język „martwy”, a jego twórca głosił „utopijne, nietrafne idee”, miał „dobrotliwe, śmieszne, nietrafione poglądy”, a „świat się nie zjednoczył”… Mimo wszystko zaplanowany wcześniej Ogólnopolski Kongres Esperantystów odbędzie się w Białymstoku dzięki zaangażowaniu mieszkańców i wsparciu UNESCO, ale bez udziału władz miasta.

ESPERANTO

Esperanto to nie pierwszy sztuczny język, ale pozostaje językiem najlepiej skonstruowanym i najłatwiejszym do nauczenia się. Esperantyści twierdzą, że już dwa miesiące systematycznej nauki wystarczą, by dość swobodnie się porozumiewać.

Esperanto jest pomostem. Pierwsze tłumaczenie proza „Pana Tadeusza” na angielski dokonane zostało z esperanto, podobnie jak „Faraona” na chiński czy „Marty” Orzeszkowej na japoński. Ale istnieje również oryginalna literatura w tym języku, a także – Wikipedia w esperanto.

A dlaczego kolorem esperanto jest zielony? Przede wszystkim dlatego, że to kolor nadziei, ale i z tego powodu, że Zamenhof urodził się przy ul. Zielonej.

 

Darmowy nocleg za granicą? Esperantyści z całego świata kontaktują się poprzez stronę pasportaservo.org, która umożliwia oferowanie bezpłatnych lub bardzo tanich noclegów.

Esperanto w Brukseli? Brukselskie stowarzyszenie esperantystów organizuje kursy języka. W każdej chwili można do nich dołączyć.

www.esperantobruselo.org

„Podziwiam i wizję, i siłę woli doktora Zamenhofa, który w prowincjonalnej, będącej pod zaborem i pozbawionej koneksji międzynarodowych Polsce potrafił dążyć do realizacji wielkiego marzenia przyszłości.”

Melchior Wańkowicz

„W razie gdybyście koniecznie musieli mówić o mojej osobie, możecie mnie nazywać „synem polskiej ziemi” (nikt bowiem nie może zaprzeczyć, że ziemia, w której spoczywają oboje moi rodzice i na której stale pracuję i zamierzam pracować do śmierci, jest moim domem, choć nie jestem nacjonalistą), lecz nie nazywajcie mnie „Polakiem”, aby nie mówiono, że – dla przyjmowania zaszczytów – nałożyłem maskę narodu, do którego nie należę.”

(list Zamenhofa do Komitetu Organizacyjnego 8. Światowego Kongresu Esperantystów w Krakowie, 1912)

Halina Szołtysik

Gazetka 160 – kwiecień 2017

WYDARZENIA


REKLAMA

PARTNERZY



WSPÓŁPRACA



Łączna liczba odwiedzin

Aktualnie on-line: