ŚWIĘTA BOŻEGO NARODZENIA W RÓŻNYCH KRAJACH

PDFDrukujEmail

Artykuły miesiąca - Nr 177 grudzień 2018

Самые новые шаблоны Joomla на нашем сайте.
Красивые Шаблоны Joomla 2.5
Игровые шаблоны DLE
Самая быстрая Диета

Boże Narodzenie obchodzone jest pod wszystkimi długościami i szerokościami geograficznymi. Choć oczywiście wywodzi się z jednego źródła, czyli z biblijnej historii o narodzeniu Jezusa Chrystusa, to w każdym kraju wpływ na nie ma lokalna tradycja. Świąteczne zwyczaje czasami mogą się więc bardzo różnić od tych, które sami kultywujemy.

KTO PRZYNOSI PREZENTY?

W większości krajów europejskich prezenty przynosi św. Mikołaj. Zazwyczaj ten w amerykańskiej wersji, czyli dobroduszny starzec z długą, białą brodą, ubrany w czerwony strój. I obowiązkowo z dużym brzuchem. Przybywa na saniach zaprzężonych w renifery – tak jest w Anglii, Francji czy Belgii. W Anglii najmłodsi znajdują prezenty w skarpetach, tam też pozostawiają poczęstunek dla samego św. Mikołaja (kieliszek czegoś rozgrzewającego) oraz reniferów z jego sań (marchew). W Polsce także podarunkami zajmuje się św. Mikołaj, choć w niektórych regionach jest to Gwiazdor (Wielkopolska, Ziemia Lubuska, Kujawy, Warmia), Dziadek Mróz (Kresy Wschodnie), Dzieciątko (Górny Śląsk) oraz Aniołek (Małopolska, Podkarpacie).

Św. Mikołaj odwiedza dzieci w Wigilię. Dziadek Mróz z kolei przynosi prezenty w sylwestra (na Ukrainie) i w Nowy Rok (w Rosji). Także ma wygląd dziadka z białą brodą i przemieszcza się za pomocą sań. Towarzyszy mu Śnieżynka w niebieskim stroju. W Hiszpanii natomiast prezenty rozdają Trzej Królowie: Kacper, Melchior i Baltazar. Czynią to 6 stycznia na pamiątkę darów, które od Mędrców otrzymał Jezus. W wielu krajach grzeczne dzieci odwiedza samo Dzieciątko Jezus – w Czechach Ježíšek, u Niemców – Christkind, we Włoszech – Gesù bambino i na Węgrzech – Jézuska. W Grecji podarki wręcza św. Bazyli 1 stycznia, czyli w dzień swego święta. Podobnie jak św. Mikołaj, słynął on z troski o najbardziej potrzebujących i dlatego stał się osobą związaną z obdarowywaniem dzieci.

NIE ZAWSZE ŚW. MIKOŁAJ

Są kraje, w których zachowała się dawna tradycja, jeśli chodzi o postać, która przynosi dzieciom prezenty. W Norwegii jest to Julenissen – długobrody pomocny skrzat, który potajemnie zostawia podarki pod choinką. Skrzaty czy też gnomy zamieszkują w każdym domowym obejściu i trzeba o nie dbać, częstując je ryżowym puddingiem – inaczej zamiast zostawić upominek, coś spsocą. Także na Łotwie prezenty przynoszą skrzaty, a obdarowywany musi podziękować, np. śpiewając piosenkę lub tańcząc.

Dziwne może się wydawać to, że we Włoszech prezenty otrzymuje się od czarownicy z krzywym nosem, o imieniu Befana. Wszystko wyjaśnia legenda. Trzej Mędrcy, zmierzając do Betlejem, zagubili się po drodze i poprosili o nocleg w przypadkowo napotkanym domu. Udzieliła im go właśnie Befana, która była najlepszą gospodynią domową w całym miasteczku. Dziękując za gościnę, Mędrcy poprosili ją, by im towarzyszyła do miejsca narodzenia Jezusa. Jednak ta odmówiła, gdyż bała się, że zaniedba swoje domowe obowiązki. Następnego dnia zmieniła zdanie i wyruszyła w drogę, ale nie udało jej się dogonić Mędrców. W wigilię Epifanii (5 stycznia) przemierza świat na miotle. Grzecznym dzieciom przynosi drobne upominki, a niegrzecznym – węgiel. Węgiel za karę dają też Trzej Królowie. Ze względu na czarny kolor jest on symbolem zła i grzechu.

WIGILIJNE POTRAWY

W niektórych krajach Wigilia jest ważnym dniem i łączy się z uroczystą świąteczną kolacją, w innych państwach to pierwszy dzień świąt oznacza wspólny obfity posiłek. W Polsce kolacja świąteczna jest spożywana 24 grudnia, w dzień przed narodzeniem Jezusa. Stół zastawia się dwunastoma potrawami na znak dwunastu miesięcy – albo dwunastu apostołów. Na półmiskach znajdziemy m.in. pierogi z grzybami, barszcz czerwony z uszkami, ryby (zwłaszcza karpia) i makowiec, a w zależności od regionu zjemy także moczkę, makówki, kutię czy groch z kapustą.

Portugalska wigilia składa się z przyrządzonego na świąteczny sposób dorsza z ziemniakami i liśćmi kapusty galicyjskiej. Co ciekawe, sporo jest dań na słodko. Na stole nie może zabraknąć smażonych grzanek z cukrem i cynamonem, puddingu ryżowego i pączków o smaku pomarańczy. Hiszpanie zasiadają do wigilii po przyjściu z pasterki. Składają sobie życzenia, dzieląc się chałwą, a na stole jest pieczona ryba i ciasto Trzech Króli. Świąteczne szwedzkie menu to suszona ryba, galaretka wieprzowa i pierniczki. W czasie kolacji wigilijnej w Niemczech spożywa się sałatkę ziemniaczaną, pieczoną kiełbasę, potrawy na bazie kapusty kiszonej i jedzone tylko w tym okresie – pierniczki. W czasie świąt nie może zabraknąć pieczonej gęsi lub kaczki oraz strucli z bakaliami. W Austrii do świątecznych przysmaków zalicza się pierniki, pieczone kasztany i migdały. Świąteczny stół w Norwegii zastawiony jest wędzonymi żeberkami i dorszem, kaszką ryżową i migdałami. Nie wszędzie w wigilię jada się więc postne dania.

TRADYCYJNE ŚWIĄTECZNE MENU

Stół na Boże Narodzenie zastawiany jest suto i najczęściej znajdują się na nim co roku takie same potrawy – jak każe tradycja. W Anglii jest to pieczony indyk i bożonarodzeniowy pudding. W zależności od regionu Francji na stole znajdziemy: w Bretanii – gryczane naleśniki z kwaśną śmietaną, w Alzacji – pieczoną gęś, w Burgundii – indyka z kasztanami, a z kolei w Paryżu – ostrygi. Wszędzie podaje się ten sam deser – ciasto o nazwie Bûche de Noël (czyli polano), które wyglądem przypomina polską roladę, a jest biszkoptem przełożonym kremem maślanym. Takie właśnie ciasto króluje też na świątecznych stołach w Belgii. A do tego owoce morza, świąteczna kaszanka i pieczona kaczka. Tradycyjna włoska uczta składa się z jagnięciny, wołowiny, cielęciny, dania z pieczonego lub nadziewanego makaronu, serów, oliwek i karczochów. Panettone i Pandoro to ciasta jedzone powszechnie w czasie świąt we Włoszech i coraz bardziej popularne w całej Europie. Na Węgrzech je się tradycyjnie zupę rybną, rosół z kury i ciasto z makiem. W Grecji ucztuje się 25 grudnia, zjadając bardzo obfity posiłek, na który składa się jagnięcina lub wieprzowina, pieczone ziemniaki i różne dodatki. Na deser obowiązkowo podaje się ciasteczka na bazie migdałów i miodu.

ŚWIĄTECZNE ZWYCZAJE

W Polsce do wigilijnej kolacji zasiada się, gdy na niebie pojawi się pierwsza gwiazda, a zebrani składają sobie najpierw życzenia, dzieląc się opłatkiem. Zostawia się zawsze jedno miejsce wolne – dla zbłąkanego wędrowca, tym samym wspominając wszystkich, którzy nie mogli z nami zasiąść do wspólnej wieczerzy. Po posiłku śpiewa się kolędy, otwiera prezenty, a przed północą udaje się na pasterkę. Zwyczaj dzielenia się opłatkiem zachował się też na Litwie. We Francji kolejność jest odwrotna – najpierw msza, a potem kolacja, zwana le réveillon. Grecy uwielbiają biesiadować, więc w pierwszy dzień świąt siedzą długo przy stole, a potem śpiewają i tańczą. W całej Norwegii w Wigilię Bożego Narodzenia o godzinie 17.00 biją dzwony, które są sygnałem do rozpoczęcia wieczerzy. W Portugalii i Hiszpanii do wigilii zasiada się po pasterce, dlatego też prezenty rozpakowuje się po północy lub następnego dnia wcześnie rano.

W wielu krajach w okresie świątecznym dzieci lub dorośli chodzą od domu do domu i śpiewają stare pieśni i kolędy. Tak dzieje się w Austrii, Grecji, Norwegii, Rosji. We Włoszech w XIII w. za sprawą św. Franciszka narodziła się tradycja przygotowywania szopek. Najbardziej okazała budowana jest co roku w Neapolu. Zwyczaj ten rozprzestrzenił się na cały świat i dziś w wielu krajach – w kościołach i na rynkach miejskich – można oglądać mniej lub bardziej wystawne szopki. W Hiszpanii i Portugalii istniał zwyczaj budowania szopki w każdej rodzinie. Z kolei na Ukrainie zachował się stary zwyczaj odwiedzana w czasie świąt grobów zmarłych.

ŚWIĄTECZNY CZAS

W Anglii 25 grudnia transmitowane jest przez wszystkie główne stacje telewizyjne i radiowe świąteczne orędzie królowej Elżbiety II. To właśnie z tego kraju pochodzi także zwyczaj całowania się pod jemiołą (symbol szczęścia i spełnienia się życzeń) oraz tradycja wysyłania świątecznych kartek. W 1849 r. John Horsley zaprojektował pierwszą kartę z napisem „Wesołych świąt Bożego Narodzenia i szczęśliwego nowego roku” i od tego czasu miliony kartek świątecznych wysyłanych jest co roku do członków rodziny, przyjaciół, znajomych czy współpracowników.

Francuzi spędzają święta w gronie rodziny. Hiszpanie czekają zarówno na święta, jak i na losowanie wygranych w narodowej loterii bożonarodzeniowej – Lotería de Navidad. Pula nagród wynosi ponad 2 miliardy euro, a ponieważ graczami są prawie wszyscy dorośli mieszkańcy Hiszpanii, losowanie ma bardzo emocjonujący przebieg.

We wszystkich krajach i w większości miast odbywają się świąteczne jarmarki, na których można kupić ozdoby, rękodzieło, prezenty, słodycze, ale także posłuchać kolęd, napić się grzanego wina i spróbować lokalnych smakołyków. Najsłynniejsze jarmarki odbywają się co roku w Dreźnie, Kolonii, Aachen, Wiedniu, Londynie, Brukseli i Pradze. Tłoczno jest również w Krakowie, Tallinie czy Bukareszcie.

Na rynku w Atenach, jak i w greckich domach, ubiera się choinkę albo… przystraja światełkami statek. Dlaczego? Grecy od zawsze byli mocno związani z morzem i to właśnie statek stał się symbolem tych, którzy pracują lub przebywają na morzu.

Boże Narodzenie to jedno z najbardziej oczekiwanych świąt w ciągu roku. Wszędzie na świecie spędza się je w gronie rodziny i przyjaciół. W tym czasie domy i ulice toną od ozdób, girland i błyszczą od świateł. Wszędzie unoszą się dźwięki kolęd i świątecznych piosenek. W świątecznym menu odbijają się wielowiekowe tradycje. I ci najmłodsi, i ci całkiem duzi z utęsknieniem oczekują na moment otwarcia prezentów. Niepowtarzalna atmosfera króluje wokół i w nas. Wesołych świąt Bożego Narodzenia!

 

Sylwia Maj

Gazetka 177 – grudzień/styczeń 2019

WYDARZENIA


PARTNERZY


Łączna liczba odwiedzin

Aktualnie on-line:

WSPÓŁPRACA