ART NOUVEAU, ART DÉCO I MODERNIZM W BRUKSELI


To już dziesiąta edycja popularnego festiwalu promującego architektoniczne dziedzictwo Brukseli. Jak co roku, wydarzenie będzie odbywało się przez trzy marcowe weekendy. Bilety trzeba jednak kupić z wyprzedzeniem – będą dostępne online już 3 lutego od godz. 14.00.

Program obejmuje zwiedzanie około sześćdziesięciu wnętrz, zazwyczaj niedostępnych dla zwiedzających (niektóre z nich zostaną udostępnione po raz pierwszy), a także wycieczki tematyczne z przewodnikiem – pieszo lub rowerem, wykłady, zajęcia dla rodzin, a wreszcie targi sztuki i salon konserwatorów i ekspertów. W tym roku po raz pierwszy oprócz budynków w stylu art nouveau i art déco będzie można zwiedzać obiekty modernistyczne. 

ART NOUVEAU

Styl secesyjny, który w Belgii nosi nazwę art nouveau, narodził się w Brukseli na początku lat 90. XIX w. i szybko podbił Europę. Był odpowiedzią na sztywne formy wcześniejszego okresu i zachwycał nowoczesnym podejściem. Najbardziej charakterystyczne są dla niego lekkie konstrukcje z żelaza i szkła, falujące linie oraz inspiracja naturą i motywami roślinnymi. Twórcy popisywali się kreatywnością. 

Brukselscy architekci tego nurtu traktowali projekt całościowo – nie projektowali jedynie samego budynku, ale całe wnętrze: wygląd ścian, meble, szkło, tkaniny. Wszystko musiało być spójne. Najsłynniejszym twórcą był Victor Horta (jego dom jest obecnie muzeum: https://hortamuseum.be). Wyróżniały się także projekty innych architektów i dekoratorów, wśród nich byli: Paul Hankar, Gustave Serrurier-Bovy i Henry Van de Velde.

W całej Brukseli, mimo jej burzliwej historii architektonicznej, przetrwało ponad 500 budynków z tego okresu, a prawdziwe perły znajdziemy w takich dzielnicach jak Ixelles, Schaerbeek, Saint-Gilles czy Etterbeek. Podczas BANAD Festival będzie można zobaczyć takie flagowe dzieła tego nurtu jak Hôtel Solvay, Hôtel Max Hallet, Hôtel Tassel czy Hôtel van Eetvelde.

ART DÉCO 

Zachwyt secesją dość szybko zmalał, a jej główne cechy, m.in. bogate zdobnictwo, zaczęto brać za męczące wady; pojawiły się zarzuty o niepraktyczność. Już na początku XX w. pojawił się nowy styl architektoniczny, który rozwinął się po I wojnie światowej i wtedy też dotarł do Belgii – art déco. Twórcy byli zafascynowani bryłami, symetrią i porządkiem, a jednocześnie kontrastami. Główne cechy art déco to zatem geometryczne wzory, połączenie luksusowych materiałów z funkcjonalnością, błyszczące elementy, intensywna, ale spójna kolorystyka oraz stylizowane motywy z egzotycznych kultur i natury. Wszystko tworzyło wrażenie elegancji, przepychu i nowoczesności.

Na belgijskich twórców art déco wpływ mieli Amerykanin Frank Lloyd Wrigt oraz Austriak Josef Hoffmann, który zaprojektował monumentalny Pałac Stocleta w Brukseli. Victor Horta po powrocie do Belgii ze Stanów Zjednoczonych w 1919 r. też zaczął tworzyć w nowym stylu. Porzucił motywy roślinne i falujące linie i zaczął opierać swoje projekty na geometrii. Budynek Palais des Beaux-Arts w centrum Brukseli zaprojektował już w bardziej geometrycznym stylu, zbliżonym do art déco. Obiekt ten będzie można zobaczyć podczas festiwalu, podobnie jak Résidence Palace czy Musée van Buuren.

MODERNIZM

Jednocześnie z art déco w Brukseli zaczął się rozwijać modernizm. Mniej znaczy więcej – tak można by go w skrócie określić. Modernizm w architekturze charakteryzuje się funkcjonalnością, prostotą, geometrycznymi formami i brakiem ornamentów. Czyste linie, duże przeszklenia, płaskie dachy i nowe materiały, jak stal, beton i szkło, pozwalały na tworzenie otwartych przestrzeni i lekkich konstrukcji na słupach. Forma miała wynikać z funkcji. Ceniono racjonalne podejście do projektowania i dostosowanie budynków do potrzeb użytkownika. Podczas festiwalu dostępne będą m.in. dawna drukarnia gazety Le Peuple i dawna loża masońska Le Droit Humain.

BANAD Festival

Dokładne daty to: 14 i 15, 21 i 22 oraz 28 i 29 marca. 

Bilety na zwiedzanie budynków kosztują standardowo 13 euro, ale ich cena maleje wraz z liczbą wizyt:
13 euro za jedną wizytę (Hôtel Solvay za dopłatą),
12 euro za bilet przy zakupie dwóch biletów na jedną osobę,
11 euro za bilet przy zakupie trzech biletów na jedną osobę,
9 euro za bilet przy zakupie pięciu i więcej biletów na jedną osobę,
dzieci do lat 12 – gratis,
studenci do lat 26 – zniżki 50 proc.

Natomiast bilety na piesze wycieczki z przewodnikiem to koszt 15 euro, na wycieczki rowerowe 18 euro, a wycieczki połączone z degustacją – 25 euro.

Zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem w jednym z trzech języków: po francusku, niderlandzku lub angielsku, na co trzeba zwrócić uwagę przy rezerwacji.

Już teraz można sprawdzić listę obiektów. Dokładny program i rezerwacje: www.banad.brussels 

Agnieszka Strzałka