O tym, jak stereotypy ograniczają kobiety i jak to zmienić

Z dr Iwoną Chmurą-Rutkowską i Joanną Kowalską-Andrzejewską, prowadzącymi warsztaty rozwojowe dla kobiet, rozmawia Anna Kiejna.

Co się dzieje na prowadzonych przez was warsztatach?

Joanna: Od lat prowadzę warsztaty, w których uczestniczki i uczestnicy w różnym wieku i w różnej sytuacji życiowej rozwijają różnorodne kompetencje osobiste. Chodzi o komunikację, świadomość siebie, kompetencje wychowawcze, współpracę w zespole, itd. Prowadzę również długoterminowe grupy terapeutyczne. W każdym z tych procesów, którego celem jest wewnętrzna zmiana, następuje etap pytania o potrzeby osoby uczestniczącej w zajęciach.

Dla mnie niezwykle niepokojące jest to, jak bardzo komunikaty i presje społeczne związane z byciem w różnych rolach przeszkadzają kobietom w dotarciu do ich własnych autentycznych potrzeb. Żyjemy zakotwiczone w jakiejś sytuacji, relacjach, jednak gdy coś uwiera, gdzieś boli albo w bliskich relacjach ktoś szuka wsparcia, to okazuje się, że pytanie o „JA i MOJE POTRZEBY” jest dla kobiet jednym z najtrudniejszych. To oczywiście efekt wychowania. Z tego wynikają kolejne problemy dotyczące własnych granic, odpowiedzialności i zarządzania swoją drogą życiową w oparciu o wybory dokonywane w różnych kontekstach.

Iwona: Tak, to również dla mnie bardzo ważny temat i stały element warsztatów antydyskryminacyjnych, które prowadzę. Zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn podstawą jest zrozumienie, czym tak naprawdę są role społeczne, w jaki sposób przebiega trening do ich odgrywania, a także jak mocno wpływają na nasze myślenie o sobie i swojej sytuacji oraz na nasze zachowanie. Potrzeba trochę wysiłku, żeby zauważyć, że kobiety i mężczyźni – bez względu na rodzaj kultury, w której przyszło im się urodzić – przez całe życie uczą się zachowywać zgodnie z przypisanymi płci nakazami. Odgrywanie ról wymaga wysiłku, co więcej, oczekiwania związane z różnymi rolami są często sprzeczne i doprowadzają do wewnętrznego konfliktu. To, czego wymaga się od doskonałej pracownicy, jest sprzeczne z tym, czego oczekuje się od dobrej matki. Wiele kobiet, nie rozumiejąc, że nie są w stanie sprostać sprzecznym nakazom i zakazom różnych ról, chcąc być we wszystkim równie dobre, doprowadza siebie i swoje życie na skraj przepaści. To pułapka współczesnych kobiet.

Dlaczego te warsztaty są kobietom potrzebne?

Iwona: Gdy zadaję kobietom pytania o to, co je powstrzymuje przed realizacją marzeń i z jakich powodów rezygnują z czegoś dla siebie ważnego, czyli gdy rozmawiamy o barierach rozwojowych – zawsze dochodzimy do dwóch kwestii. Problemu wyuczonych i uwewnętrznionych schematów myślenia i działania, czyli stereotypów, oraz kontroli społecznej z zewnątrz. Ważne jest zatem to, co kobieta sama myśli o sobie w danej roli – np. matki małych dzieci – ale także to, co inni ludzie jej na ten temat przekazują i czego od niej wymagają.

Podczas każdych warsztatów staram się skonfrontować uczestniczki z ich własnymi przekonaniami i równocześnie najpowszechniej występującymi poglądami na kobiecość i męskość w kulturze, w której żyją. To bardzo ważne odkrycie – że to, co myślę o sobie, jest efektem wieloletniego intensywnego treningu wychowawczego. To banał, wiem, ale za każdym razem jestem pod wrażeniem, gdy pomimo różnych biografii nieznające się wcześniej kobiety odkrywają wspólne wątki i problemy – np. niesprawiedliwy podział obowiązków w domu albo bycie ofiarą seksistowskich ataków w okresie dojrzewania, poczucie osamotnienia po narodzinach dziecka, itd. Wiemy z doświadczenia, że bez względu na wiek i sytuację życiową każda kobieta ma wielki potencjał zmiany i sprawiania, że świat jest miejscem lepszym do życia – dla niej samej i dla innych. Jednak wiele talentów kobiet i dziewcząt jest marnowanych przez stereotypowe myślenie o sobie i innych.

Joanna: Dlatego dla mnie sukcesem jest przebicie się przez owe przekazy, masę zewnętrznych narracji i oczekiwań społecznych. Towarzyszę kobietom w osobistych odkryciach na temat tego, co jest dla nich naprawdę ważne, czego naprawdę chcą. To bywają wstrząsające odkrycia, jednak nie o rewolucję tu chodzi, ale o decyzję, by zacząć kroczyć własną drogą. Często po raz pierwszy w życiu. Owe decyzje zapadają na różnych etapach życia. Najczęściej jednak wtedy, gdy bagaż doświadczeń z realizowania się w różnych rolach zaczyna mocno ciążyć… Przychodzi wtedy moment na refleksję i poszukiwanie innych rozwiązań. Gdy pracuję z osobami po trudnych doświadczeniach, pierwszym etapem jest szukanie sensu w tym, co mnie spotyka. Kolejnym – pytanie co dalej…? Co ode mnie zależy? Na czyje wsparcie mogę liczyć? Jakie podjąć kroki, żeby zadbać o siebie? Sukcesem są dla mnie ludzkie odkrycia i przemiany.

Dla mnie też! Dlatego z ciekawością – samej siebie i innych uczestniczek – przyjdę na warsztaty.

 

rozmawiała Anna Kiejna

 

19–20 listopada, Bruksela

Warsztaty rozwojowe dla kobiet

„Chcemy całego życia. Przebudzenie i co dalej?”

Elles sans frontières asbl, organizatorki Kongresu Kobiet w Brukseli, serdecznie zapraszają na kolejne warsztaty. Dr Iwona Chmura-Rutkowska oraz Joanna Kowalska-Andrzejewska pomogą kobietom się ZMIENIĆ i uwierzyć w siebie!

Dwudniowe warsztaty są zaproszeniem do odtworzenia i przyjrzenia się historii kształtowania się tożsamości kobiecej – każdej z nas; do odkrycia i analizy życiowych potrzeb i wyborów, szans i barier rozwoju, wpływów natury i kultury, tego, co osobiste i społeczne. Będzie też wsparciem i zachętą do wykorzystania mocy z przebudzenia – autorefleksji i podjęcia kroków wprowadzających zmiany ku lepszej jakości autentycznego życia w zgodzie ze sobą.

Brzmi intrygująco? No pewnie! To warsztaty:

- Dla kobiet, które szukają prawdziwej siebie.

- Dla tych, dla których sztywne ramy stereotypowej kobiecości są zbyt ciasne.

- Dla tych, które chcą radzić sobie z normami, oczekiwaniami i presją z zewnątrz.

- Dla tych, które czują się uśpione i sfrustrowane, pragną zmiany, ale nie wiedzą, od czego zacząć.

- Dla tych, które rozumieją, jaką wartością jest wsparcie ze strony innych kobiet.

Czyli – właśnie dla CIEBIE!

 

Zapisy i wszelkie informacje pod adresem: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Do zobaczenia w listopadzie!

 

 

Gazetka 156 – listopad 2016