Konsekwencją wojny w Ukrainie jest duża liczba uchodźców. Oczywiście najwięcej z nich znajduje się w Polsce oraz krajach ościennych, ale także do Belgii dotarło wielu uciekających przed okrucieństwem wojny obywateli Ukrainy. Istnieje możliwość ich zatrudnienia, ale należy przestrzegać poniższych zasad.

  1. Czasowa ochrona oraz uproszczone uzyskanie pozwolenia na pobyt

Wszyscy uchodźcy z Ukrainy korzystają z czasowej ochrony na terytorium Królestwa Belgii, pod warunkiem że ich głównym miejscem pobytu do 24 lutego 2022 r. była Ukraina. W tym celu dana osoba musi wylegitymować się paszportem ukraińskim lub pozwoleniem na stały pobyt w Ukrainie w Palais 8 na Heysel. Następnie urząd do spraw imigracji wystawia certificat de protection temporaire, czyli właśnie poświadczenie o ochronie czasowej.

  1. Pozwolenie na pracę

Na podstawie zaświadczenia o ochronie tymczasowej urząd gminy rezydencji uchodźcy wystawi pozwolenie na pobyt oraz pracę tymczasową (Carte A) ważne do 4 marca 2023 r. W czasie oczekiwania na definitywny dokument urząd wydaje Aneks 15 (dokument prowizoryczny) ważny przez 45 dni. Na tej podstawie obywatel Ukrainy może legalnie pracować na terytorium Belgii.

  1. Umowa na czas określony lub umowa na wykonanie określonej pracy

Pracodawca może zawrzeć umowę na czas określony, nawet jeśli jest on krótszy od czasu trwania pozwolenia na pracę. Należy pamiętać, że nie można w umowie zamieścić sformułowania takiego jak „umowa obowiązuje do zakończenia wojny w Ukrainie” lub np. „do czasu, kiedy pracownik z Ukrainy będzie mógł wrócić do kraju”. W umowie należy wskazać konkretną datę – np. 31 grudnia 2022 r. Jeśli data zakończenia stosunku pracy nie będzie sprecyzowana, to umowa będzie zawarta na czas nieokreślony i to na pracodawcy będzie spoczywał obowiązek rozwiązania jej, jeśli pracownikowi skończy się ważność pozwolenia na pobyt i pracę.

  1. Wypłata wynagrodzenia w Belgii

Tak jak w przypadku każdego innego pracownika, wynagrodzenie powinno być wypłacane poprzez przelew bankowy. Pensja płacona jest w euro. Pracownik może wskazać konto w banku ukraińskim lub otworzyć konto w banku belgijskim.

  1. Darowizna na rzecz pracownika ukraińskiego

Pracodawca ma możliwość dokonania tzw. „wyjątkowej darowizny” na rzecz zatrudnionego pochodzącego z Ukrainy, który ma zamiar tutaj świadczyć pracę. Ta dodatkowa pomoc podlega zwolnieniu z sécurité sociale.

Jak wynika z powyższej analizy – zatrudnienie uchodźców wojennych z terenów Ukrainy jest procesem bardzo uproszczonym i ma na celu ich zaktywizowanie zawodowe przynajmniej w ciągu najbliższych 11 miesięcy. Nikt nie wie na chwilę obecną, jak potoczą się dalsze losy Ukraińców i czy po 4 marca 2023 r. będą mieli oni gdzie i do czego wracać. Na razie możemy udzielić im pomocy poprzez zatrudnienie ich, aby mogli godnie przeżyć ten trudny czas.

WYKORZYSTYWANIE W PRACY LUB MIEJSCU POBYTU

W związku z napływem uchodźców z Ukrainy coraz częściej słyszymy o zjawisku wykorzystywania pracowników lub osób goszczonych w prywatnych domach. Oczywiście większość pracodawców oraz osób prywatnych dających schronienie uciekającym przed piekłem wojny w Ukrainie dokonuje wielkiego dzieła pomocy osobom znajdującym się w trudnej sytuacji. Niestety docierają do nas informacje o przypadkach zgoła odmiennych, związanych z wykorzystywaniem osób, i temu tematowi poświęcamy ten artykuł. Ważne jest, aby osoby, które znajdą się w takiej przemocowej sytuacji, wiedziały, gdzie szukać pomocy oraz wsparcia.

Jeżeli czujesz, że możesz być ofiarą wykorzystywania – po pierwsze odpowiedz sobie na poniższe pytania:

  • Czy jesteś zmuszony przez pracodawcę lub osobę cię goszczącą do robienia rzeczy, których nie chcesz robić?
  • Czy ktoś cię kontroluje?
  • Czy ta osoba stosuje przemoc lub grozi ci?
  • Czy nie możesz odejść z miejsca pobytu lub pracy?

A dodatkowo – lub…

  • Pracujesz prawie za darmo.
  • Pracujesz w większym wymiarze godzin, niż przewiduje twój etat, i prawie nigdy nie masz czasu wolnego.
  • Twoja praca jest niebezpieczna i nie masz ochrony.
  • Zabrano ci dokumenty tożsamości.
  • Jesteś zastraszany lub szantażowany.
  • Musisz zwrócić pieniądze swojemu pracodawcy lub płacić za możliwość korzystania z mieszkania, które ktoś obiecał ci nieodpłatnie.
  • W ramach „wdzięczności za udzieloną pomoc” ktoś zmusza cię do kontaktów seksualnych.
  • Zawsze się boisz.
  • Śpisz w swoim miejscu pracy.

Jeśli rozpoznasz siebie w tej sytuacji, wymienione poniżej organizacje mogą udzielić ci niezbędnej pomocy. Możesz porozmawiać o swoich wątpliwościach oraz obawach anonimowo i bez żadnych zobowiązań.

Pamiętaj, że w przypadku bezpośredniego zagrożenia numer kontaktowy na policję to 112.

W innych przypadkach istnieje możliwość kontaktu z poniższymi jednostkami:

 

Agnieszka Sità

prawnik w ASBL Trampolina
współpracownik Kancelarii Notarialnej w Brukseli

  1. 0495 28 98 24

 

 

 

 

Gazetka 212 – czerwiec 2022