Każdy, kto osiąga dochody w Belgii, jest zobowiązany do corocznego składania zeznań podatkowych i odprowadzania w tym kraju podatku dochodowego. Na jego wysokość ma wpływ wysokość dochodów, ale też sytuacja rodzinna oraz niektóre wydatki podatnika. Dzięki systemowi podatkowemu państwo może funkcjonować. Z naszych podatków są pokrywane koszty szkolnictwa i utrzymania dróg, transportu publicznego, pracy gmin i urzędów państwowych, inspekcji oraz służb podatkowych i służb publicznych zapewniających bezpieczeństwo (policji, wojska, więziennictwa, straży pożarnej, ochrony cywilnej i sądownictwa). Również dopłaty do utrzymania szpitali, do opieki zdrowotnej oraz na cele związane z kulturą pochodzą z podatków.

SYTUACJA RODZINNA

Jako rodzina traktowane są osoby, które 1 stycznia 2016 r. oficjalnie mieszkały z podatnikiem pod tym samym adresem. Oznacza to, że wszystkie te osoby 1 stycznia 2016 r. musiały nie tylko przebywać, ale również być zameldowane pod tym samym adresem.

Osoby pozostające w związku małżeńskim lub mające oficjalną umowę o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa rozliczają się wspólnie. Jeśli mają dzieci, razem otrzymują ulgi i razem odliczają ewentualne wydatki na żłobek, przedszkole czy szkołę.

Osoby pozostające w nieformalnym związku rozliczają się osobno. Jeśli mają dzieci, tylko jedno z rodziców może rozliczać się z dziećmi i powinna być to osoba, która jest głową rodziny, czyli ta, która osiąga wyższe dochody. Jednak rodzice mogą uzgodnić między sobą, które z nich będzie rozliczało się z dziećmi. Należy pamiętać, że atesty fiskalne za żłobek, przedszkole czy szkołę muszą być wystawione na nazwisko rodzica, który rozlicza się z dziećmi.

Osoby, które nie mieszkają razem, ale mają wspólne dzieci mieszkające z nimi w systemie co-ouderschap / garde partagée (np. tydzień z matką i tydzień z ojcem), mogą otrzymać po połowie ulgi podatkowej przysługującej na dzieci na utrzymaniu. Jeśli dzieci mieszkają tylko z jednym z rodziców, to tylko on ma prawo do ulgi podatkowej na nie. Drugi rodzic może odliczyć alimenty płacone na swoje dzieci, z którymi nie mieszka.

Dzieci na utrzymaniu – zgodnie z belgijską ordynacją podatkową rodzice lub opiekunowie mogą otrzymać ulgi podatkowe na dzieci, jeśli spełnione są następujące warunki (dotyczy rozliczeń za 2015):

1. Na dzień 1 stycznia 2016 r. dziecko musi być zameldowane pod tym samym adresem z rodzicami/opiekunami.

Uwaga! Dziecko, które przez pewien czas nie mieszka z rodzicami/opiekunami ze względu na studia w innym mieście lub np. z przyczyn zdrowotnych (dłuższa hospitalizacja itp.), wciąż jest traktowane jako dziecko na utrzymaniu.

Ponadto za dzieci mieszkające z rodzicami pod tym samym adresem uważa się: dzieci, które zmarły w 2015, pod warunkiem że w 2014 były na utrzymaniu rodziców/opiekunów; te, które urodziły się i zmarły w 2015, te, które w 2015 urodziły się martwe lub jeżeli poronienie nastąpiło po minimum 180 dniach ciąży; dzieci zaginione lub porwane (jeśli spełnione są dodatkowe warunki zawarte w belgijskiej ordynacji podatkowej).

2. Dochody dziecka w 2015 nie mogą przekroczyć: 3120 euro netto, 4500 euro netto w przypadku osób samotnie wychowujących dziecko/dzieci i 5720 euro w przypadku osób samotnie wychowujących niepełnosprawne dziecko/dzieci.

3. Dziecko nie może osiągać dochodu, który jednocześnie jest kosztem rodzica/opiekuna, np. rodzic prowadzi działalność gospodarczą i na czas wakacji zatrudnia swoje dziecko do pomocy w firmie, a płacę mu wypłacaną odlicza od podatku jako koszt. W takiej sytuacji rodzic nie może korzystać z ulg na to dziecko.

Inne osoby na utrzymaniu – oprócz ulg na dzieci podatnik może ubiegać się o ulgi na inne osoby mieszkające z nim pod jednym adresem, np. na rodziców, którzy mają bardzo niskie dochody (lub w ogóle ich nie mają), ewentualnie na inne osoby (jeśli spełnione są warunki zawarte w belgijskiej ordynacji podatkowej).

DOCHODY PODLEGAJĄCE OPODATKOWANIU

Dochody z nieruchomości, czyli z wynajmu budynków, mieszkań, gruntów. Osoby posiadające nieruchomości w innym kraju (poza Belgią) również mają obowiązek wykazania ich w zeznaniu podatkowym.

Dochody z majątku ruchomego – to zyski pochodzące z inwestycji (dywidend, depozytów, obligacji, akcji itd.), kont/książeczek oszczędnościowych oraz z wynajmu np. umeblowanego mieszkania lub lokalu przeznaczonego do celów handlowych (majątkiem ruchomym jest wyposażenie nieruchomości – meble itp.).

Dochody ze stosunku pracy – są to płace, ale również wszelkiego rodzaju dodatki, jak np. premie (13. pensja, premia uznaniowa itp., niezależnie od tego, czy wypłaca je pracodawca czy fundusz branżowy), samochód służbowy, odszkodowania z powodu zerwania umowy o pracę, dofinansowywane posiłki, zwroty kosztów za dojazdy do pracy (kwota min. 380 euro za 2015 jest zwolniona od podatku), bezpłatne zakwaterowanie.

Dochody zastępcze i świadczenia z ubezpieczenia społecznego, czyli zasiłki dla bezrobotnych, zasiłki dla bezrobotnych z dodatkiem od pracodawcy (nowa nazwa emerytury pomostowej), zasiłki chorobowe, macierzyńskie, inwalidzkie, zasiłki i odszkodowania z tytułu wypadków przy pracy, zasiłki wychowawcze (ouderschapsverlof/congé parental) i z tytułu zawieszenia umowy o pracę (tijdskediet/crédit-temps).

Emerytury, czyli świadczenia emerytalne.

Środki na utrzymanie lub alimenty otrzymane od bliskiej osoby lub od (byłego) współmałżonka. Są one traktowane jako dochód i podlegają opodatkowaniu, przeważnie do 80% otrzymanej kwoty. Jeśli przesyłane są bezpośrednio dziecku, wówczas nie mogą być traktowane jako dochód rodzica lub opiekuna, który je wychowuje. Dziecko, niezależnie od wieku, samo musi złożyć zeznanie podatkowe. Pierwsze 3120 euro środków na utrzymanie/alimentów na dzieci jest zwolnione z opodatkowania. Środki na utrzymanie/alimenty wypłacane (przez rezydentów) osobom przebywającym w innym kraju podlegają opodatkowaniu w tym kraju, w którym przebywa ich odbiorca.

Inne dochody, np. niektóre nagrody, dotacje.

Dochody zwolnione z podatku dochodowego – należą do nich świadczenia rodzinne i porodowe, otrzymane środki na utrzymanie dzieci lub alimenty do wysokości 3120 euro, dochody dzieci z pracy studenckiej (max. 2600 euro) zasiłki z ubezpieczenia społecznego, stypendia, zasiłki strajkowe.

PROGI PODATKOWE I STOPA PODATKOWA

Podstawowa kwota wolna od podatku za rok 2015 wynosi 7090 euro. Może ona zostać podwyższona w zależności od sytuacji rodzinnej i dochodowej podatnika. Oto przykłady:

▪ Jeśli kwota dochodu brutto (podstawy opodatkowania) w 2015 nie przekroczyła 26 360 euro, to kwota wolna od podatku wyniesie 7380 euro zamiast 7090 euro.

▪ Jeśli podatnik ma jedno dziecko na utrzymaniu, kwota wolna od podatku za 2015 zostanie podwyższona o 1510 euro, w przypadku dwojga dzieci na utrzymaniu wzrośnie o 3880 euro, przy trojgu dzieci o 8700 euro, przy czworgu o 14060 euro, a za każde kolejne dziecko o 5370 euro.

▪ Za każde dziecko, które 1 stycznia 2016 miało mniej niż 3 lata, kwota wolna od podatku zostanie dodatkowo (poza wymienionymi wyżej) podwyższona o 560 euro, jeśli podatnik nie będzie odliczał kosztów żłobka czy opiekunki.

▪ Jeśli podatnik ma na utrzymaniu inne osoby niż własne dzieci, czyli rodziców, dziadków, braci, siostry w wieku powyżej 65 lat, to kwota wolna od podatku będzie podwyższona o 3010 euro, a w przypadku innych niż wymienione osób na utrzymaniu – o 1510 euro.

▪ Każda niepełnosprawna osoba na utrzymaniu jest traktowana jako dwie osoby, zatem kwota wolna od podatku zostaje podwojona.

▪ Jeśli w 2015 podatnik osiągnął roczny dochód brutto niższy niż podstawowa kwota wolna od podatku, czyli 7090 euro, jest zwolniony z płacenia podatku lub (w niektórych przypadkach) może nawet otrzymać tzw. kredyt podatkowy.

System naliczania podatku dochodowego
Jeśli dochód przekroczy kwotę wolną od podatku, podlega opodatkowaniu. Im wyższy dochód, tym wyższy próg podatkowy – to tzw. podatek progresywny. W Belgii istnieje pięć progów podatkowych. Tabelka przedstawia progi i stopy podatkowe w zależności od dochodów za 2015:

Kwota dochodu (podstawy opodatkowania) w 2015

Stopa podatkowa

Od 0 do 8 710 euro

25%

Od 8 710 do 12 400 euro

30%

Od 12 400 do 20 660 euro

40%

Od 20 660 do 37 870 euro

45%

Powyżej 37 870 euro

50%

Podatek należny jest obliczany nie tylko według stopy podatkowej. Może on zostać obniżony lub podwyższony w zależności od rodzaju dochodów oraz wydatków podatnika.

Iloraz małżeński (dochody 2015). Współmałżonek lub partner nie może być osobą na utrzymaniu. Jest to możliwe jedynie w roku, w którym zawarto związek małżeński. Współmałżonkowie, którzy wzięli ślub przed 2015, lub partnerzy mieszkający razem na podstawie umowy o wspólnym zamieszkaniu (podpisanej przed 2015) rozliczają się razem. Jeśli jeden ze współmałżonków/partnerów w 2015 nie osiągnął dochodów lub jego dochód jest bardzo niski, to przy obliczaniu podatku administracja podatkowa stosuje tzw. iloraz małżeński, co prowadzi do obniżenia progu podatkowego.

Koszty uzyskania przychodu – to koszty poniesione w celu wykonania lub utrzymania pracy, np. koszty dojazdów, eksploatacja własnego samochodu w celu dojazdu lub wykonywania pracy. Niektóre koszty uzyskania przychodu (zarówno te poniesione przez pracowników, jak i przez osoby prowadzące działalność gospodarczą) mogą obniżyć dochód do opodatkowania. Przy obliczaniu podatku automatycznie odliczana jest zryczałtowana kwota kosztów uzyskania przychodu. Jeśli podatnik poniósł wyższe koszty, może je odliczyć zamiast zryczałtowanej kwoty, ale musi udokumentować wszystkie poniesione wydatki, które chciałby odliczyć (faktury, rachunki itp.).

WYDATKI ZMNIEJSZAJĄCE WYSOKOŚĆ PODATKU

Pod pewnymi warunkami podatek dochodowy może zostać obniżony ze względu na niektóre wydatki podatnika. Niezależnie od ich wysokości, kwota obniżająca podatek nie może przekroczyć pewnego maksimum. Np. osoba, która mieszka na terenie Flandrii i zatrudnia pomoc domową w systemie czeków usługowych, może odliczyć 30 proc. wydatków na czeki, ale kwota odliczenia nie może przekroczyć 1400 euro (za 2015 r.). W regionie stołecznym Brukseli ulga podatkowa wynosi maksymalnie 30% wydatków na czeki a w Walonii  €0,90 za czek i dotyczy tylko pierwszych 150 zakupionych czeków.

Od podatku można odliczyć następujące wydatki:

składki na prywatne ubezpieczenie na życie,

kredyty hipoteczne (kapitał i odsetki),

składki na prywatny fundusz emerytalny,

koszty instalacji systemu przeciwpożarowego oraz przeciwwłamaniowego,

zakup samochodów przyjaznych dla środowiska (elektrycznych),

czeki PWA/ALE i czeki usługowe,

wydatki na izolacje dachów w domach starszych niż 5 lat,

koszty poniesione na żłobek, przedszkole, szkołę dzieci,

darowizny,

środki/alimenty płacone na utrzymanie innych bliskich osób (Uwaga: Osoby wysyłające środki na utrzymanie/alimenty osobom mieszkającym poza Belgią mają obowiązek zgłaszania tego do urzędu skarbowego w Belgii za pomocą formularza 281.30. Z kolei odbiorcy środków na utrzymanie/alimentów, mieszkający w Polsce, mają obowiązek zgłaszania otrzymanych darowizn do urzędu skarbowego w Polsce).

ODLICZENIA OD DOCHODU

Od dochodu można odliczyć część spłaconych w 2015 r. kwot kapitału i odsetek kredytów hipotecznych zawartych na zakup jedynego własnego domu/mieszkania.

ZEZNANIE PODATKOWE

Każdy, kto w 2015 r. osiągnął dochody, ma obowiązek złożenia zeznania podatkowego przed końcem czerwca 2016 r. W Belgii urząd skarbowy sam wysyła do podatników druki zeznań podatkowych z dokładną ostateczną datą ich złożenia. Osoby, które ich nie otrzymały, same powinny je pobrać z urzędu skarbowego.

W celu właściwego wypełnienia zeznania podatkowego należy zgromadzić wszystkie dokumenty dotyczące dochodów i wydatków za 2015 r., czyli:

dokumenty fiskalne dotyczące dochodów oraz pobranych zasiłków: 281.10, 281.11, 281.12 itd., również te, które dotyczą ekwiwalentu urlopowego, premii rocznych itp.,

zaświadczenia:

- dotyczące wysokości spłat kredytów hipotecznych w 2015 r.,

- o wpłatach kapitału na ubezpieczenie na życie,

- o wpłatach na prywatne fundusze emerytalne,

- o darowiznach,

- o wydatkach na żłobek, przedszkole, szkołę dzieci,

- o przekazanych środkach na utrzymanie innych osób (z rodziny) lub o zapłaconych alimentach,

faktury na materiały oraz prace remontowe w związku z izolacją dachu.

Niektóre zaświadczenia dotyczące odliczeń od dochodu powinny być załączone do zeznania podatkowego. Wszystkie dokumenty dotyczące dochodów, kosztów, wydatków, na podstawie których zostało wypełnione zeznanie podatkowe, muszą być zachowane do kontroli przez siedem lat od chwili złożenia zeznania.

Zeznanie podatkowe można złożyć na papierze (wypełniając otrzymane z urzędu skarbowego druki) lub elektronicznie – ten drugi przypadek dotyczy osób, które mają belgijską elektroniczną kartę pobytu lub identyfikacyjną i kod PIN lub które uprzednio poproszą w upoważnionej do tego gminie o specjalne kody dostępu do akt elektronicznych.

Osoby, które nie złożą zeznania w terminie, mogą otrzymać karę w postaci podwyższenia podatku lub karę administracyjną. Jeśli podatnik z uzasadnionych przyczyn nie złoży zeznania przed końcem czerwca 2016 r., powinien – koniecznie przed 30 czerwca – poprosić w swoim urzędzie skarbowym o przedłużenie terminu. W ten sposób uniknie kary.

OSOBY MAJĄCE CZŁONKÓW RODZINY ZA GRANICĄ

W zasadzie osoby takie są rozliczane w Belgii jako osoby samotne, ponieważ pozostają w separacji ze swoim współmałżonkiem, który mieszka w innym kraju. Jeśli jednak centrum interesów życiowych podatnika pozostaje w kraju pochodzenia, może on ubiegać się o opodatkowanie wraz ze swoim współmałżonkiem i dziećmi, przebywającymi w kraju pochodzenia (jako rezydent lub nierezydent). O statusie fiskalnym podatnika (rezydent czy nierezydent) i sposobie opodatkowania decyduje urząd skarbowy. W celu ustalenia statusu podatkowego należy złożyć wniosek, pismo lub odwołanie do urzędu skarbowego właściwego dla miejsca zamieszkania.

SERWIS PODATKOWY ACV/CSC

ACV/CSC organizuje serwis podatkowy dla swoich członków. Z pomocy w wypełnieniu zeznania podatkowego mogą skorzystać osoby zatrudnione na umowę o pracę, osoby bezrobotne, emeryci, pracujący studenci/uczniowie, osoby niezdolne do pracy. Osoby prowadzące własną działalność gospodarczą powinny zwrócić się do swojego urzędu skarbowego, agenta bankowego lub do księgowego. ACV/CSC organizuje serwis podatkowy w poszczególnych regionach Belgii. Informacje o terminach, warunkach i niezbędnych dokumentach są dostępne w lokalnych oddziałach ACV/CSC lub w czasopiśmie „VISIE” (NL). Adresy lokalnych oddziałów ACV/CSC można znaleźć na stronach: http://adressen.acv-online.be (NL), http://adresses.csc-en-ligne.be (FR) lub www.acv-online.be (NL), www.csc-en-ligne.be (FR), wystarczy wpisać swój kod pocztowy.

Aldona Kuczyńska-Naskręt

Tekst ma charakter informacyjny i nie jest wykładnią prawa.

Gazetka 151 – maj 2016