Rozwód jest zawsze trudny – wiąże się z emocjami, obawami i pytaniami o przyszłość. W Belgii istnieją dwie możliwości zakończenia małżeństwa: rozwód sporny (na drodze procesu) oraz rozwód za porozumieniem stron, zwany też rozwodem za obopólną zgodą – divorce par consentement mutuel / echtscheiding door onderlinge toestemming. Ta druga opcja jest zdecydowanie szybsza, tańsza i mniej stresująca – pod warunkiem że małżonkowie są w stanie wspólnie ustalić wszystkie szczegóły rozstania.

Podczas rozwodu spornego każda ze stron przedstawia swoje żądania i to sąd podejmuje decyzję. Tymczasem rozwód za porozumieniem stron polega na tym, że:
małżonkowie razem podejmują decyzję o rozwodzie,
samodzielnie (lub z pomocą mediatora/prawnika) ustalają wszystkie warunki rozstania,
spisują te ustalenia w formie konwencji rozwodowej,
przedstawiają konwencję do zatwierdzenia przez sąd rodzinny.

Sąd nie rozstrzyga wówczas sporów, a jedynie sprawdza, czy dokument jest zgodny z prawem i czy interesy dzieci zostały należycie zabezpieczone. Jeśli wszystko jest w porządku, rozwód zostaje szybko orzeczony.

CO MUSI ZAWIERAĆ KONWENCJA ROZWODOWA?

Konwencja to najważniejszy dokument w całej procedurze – musi być jasna i szczegółowa. Obejmuje wszystkie kwestie praktyczne, aby po rozwodzie nie dochodziło do nowych sporów. Ma charakter wiążący – po zatwierdzeniu przez sąd nabiera mocy prawnej i obowiązuje oboje małżonków. Określa m.in.:

→sprawy dotyczące dzieci:
ich miejsce zamieszkania (u jednego z rodziców, naprzemiennie lub też inny model),
plan kontaktów z każdym z rodziców (dni tygodnia, weekendy, wakacje, święta),
wysokość alimentów na dzieci,
podział kosztów dodatkowych, np. opłaty szkolne, zajęcia sportowe, kolonie, opieka medyczna,

→sprawy finansowe i majątkowe:
alimenty na rzecz małżonka (jeśli któraś ze stron o nie wnosi),
podział wspólnego majątku: mieszkania, domu, samochodu, oszczędności, emerytur, udziałów w firmach,
podział lub przejęcie kredytów i innych zobowiązań finansowych,

→sprawy mieszkaniowe i praktyczne:
kto pozostaje w dotychczasowym miejscu zamieszkania,
kto przejmuje najem lub kredyt hipoteczny,
w jaki sposób rozliczone będą wspólne długi i koszty.

JAKIE DOKUMENTY TRZEBA PRZYGOTOWAĆ?

Do wniosku o rozwód składanego w sądzie rodzinnym należy dołączyć:
konwencję rozwodową podpisaną przez oboje małżonków,
akt małżeństwa,
akty urodzenia dzieci (jeśli są),
dokumenty dotyczące majątku (akty własności, umowy kredytowe, wyceny nieruchomości, umowy najmu),
zaświadczenia lub dokumenty o dochodach (paski wypłat, deklaracje podatkowe), jeśli ustalane są alimenty.

Dzięki temu sąd ma pełny obraz sytuacji i może upewnić się, że konwencja jest rzetelna.

ILE TRWA ROZWÓD ZA POROZUMIENIEM STRON?

Czas trwania zależy od dwóch czynników: od gotowości stron (jeśli małżonkowie są zgodni i szybko przygotują konwencję, sprawa przebiega sprawnie) oraz od obciążenia sądu (w zależności od regionu i terminu oczekiwanie na rozprawę może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy). Zazwyczaj cała procedura trwa 3–6 miesięcy, czym różni się od rozwodu spornego – który może ciągnąć się latami.

KOSZT

Rozwód za porozumieniem stron jest znacznie tańszy niż procesowy. W grę wchodzą opłaty sądowe (około 200–300 euro), koszty przygotowania dokumentów (jeśli korzysta się z usług prawnika lub notariusza) oraz honorarium mediatora (jeśli para decyduje się na mediację). Całość zwykle zamyka się w kwocie od kilkuset do około tysiąca euro – w zależności od złożoności sprawy i majątku.

ROLA MEDIATORA

Wiele par decyduje się skorzystać z pomocy mediatora rodzinnego. To bezstronna osoba, która:
pomaga małżonkom spokojnie omówić wszystkie sprawy,
dba, by interesy obu stron były uwzględnione,
proponuje praktyczne rozwiązania,
sporządza konwencję rozwodową gotową do zatwierdzenia przez sąd.

Mediator nie narzuca decyzji – wspiera dialog i pomaga znaleźć rozwiązania, które są akceptowalne dla obu stron. Dzięki temu małżonkowie rozstają się w atmosferze mniejszego konfliktu, co ma ogromne znaczenie szczególnie wtedy, gdy w rodzinie są dzieci.

OD CZEGO ZACZĄĆ?

Jeśli oboje małżonkowie są zgodni co do tej formy zakończenia małżeństwa, warto zrobić pierwszy krok już teraz. Wystarczy przesłać e-mail na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Agnieszka Sità
prawnik w ASBL Trampolina,
współpracownik Kancelarii Notarialnej w Brukseli

tel. 0495 28 98 24
www.trampolina.be