Wtorek, Dziś jest 22-10-2019, Imieniny obchodzą Abercjusz, Filip, Halka
Do końca roku pozostało: 71 dni

Logowanie do konta

Nazwa użytkownika *
Hasło *
Zapamiętaj mnie
Nr 132 czerwiec 2014

Nr 132 czerwiec 2014 (2)

Marzena przyjechała do Belgii wraz z mężem Robertem.  Tutaj urodziła im się córeczka. Dwa lata później Robert stracił pracę. Relacje pomiędzy małżonkami popsuły się; Robert zaczął pić, nie wracał na noc do domu, pożyczał pieniądze od kolegów. Marzena sama musiała zajmować się gospodarstwem domowym, robić opłaty, zaprowadzać dziecko do przedszkola i je odbierać. Było jej bardzo ciężko.  W końcu po 7 miesiącach postanowiła złożyć pozew o rozwód. Po rozwodzie Robert załamał się jeszcze bardziej i odebrał sobie życie. Marzena, wiedząc, że jej eksmąż nie posiadał żadnego majątku, ale miał wiele długów, postanowiła odrzucić spadek po nim, by chronić córkę.

Czy trzeba przyjąć spadek?

Nie – można go odrzucić. Osoba, która przyjmuje spadek po zmarłym, przejmuje ogół praw i obowiązków należących do spadkodawcy w chwili jego śmierci. Jeżeli spadkobiercy wiedzą, że majątek jest w znacznym stopniu zadłużony, mogą zrzec się dziedziczenia. Nie będą musieli spłacać długów, ale nie mogą też otrzymać żadnego dobra spadkodawcy. Jeśli zaś wiedzą, że spadek nie jest zadłużony, ale ma znaczne aktywa, mogą go przyjąć wprost.

Co robić, gdy nie wiadomo, w jakim stanie jest spadek?

Czasami jednak sytuacja jest niejasna i spadkobiercy nie znają stanu majątku zmarłego, który nigdy nic o nim nie mówił.  W takim przypadku, jeżeli spadkobiercy przyjmą spadek wprost i okaże się, że jest on zadłużony, będą musieli ponieść wszystkie koszty z tym związane i pokryć długi. Jeżeli nie chcą ryzykować, mogą przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Ogranicza to odpowiedzialność spadkobiercy za ewentualne długi spadkowe do wysokości spadku, jaki otrzymał. Dług zostanie spłacony tylko ze spuścizny wchodzącej w skład inwentarza, a spadkobierca nie będzie pokrywał go z własnego majątku.  W najgorszym wypadku spadkobierca nic nie zyska, ale również nic nie straci.

Odrzucenie spadku

By odrzucić spadek, spadkobiercy muszą złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku. Nie będą wtedy uważani za spadkobierców.  W tym celu należy udać się z kopią aktu zgonu spadkodawcy do kancelarii sądu pierwszej instancji właściwego dla jego miejsca zamieszkania i podpisać akt odrzucenia spadku. Rezygnacja zostanie wciągnięta do specjalnego rejestru w tym celu otwartego.

Skutki odrzucenia spadku

Z chwilą gdy spadkobierca podpisał akt odrzucenia spadku, utracił do niego prawo i nie może ponosić odpowiedzialności za długi się z nim wiążące. Część spadku mu przypadająca przechodzi na innych spadkobierców. Jeżeli spadkobierca odrzucił spadek, nie może niczego zmienić, gdy dowie się, że majątek spadkodawcy nie był zadłużony – nawet jeśli nie zrozumiał, z czym wiąże się odrzucenie spadku. Prawo przewiduje tylko jedną sytuację, w której spadkobierca może cofnąć odrzucenie spadku. Z jednej strony odrzucenie musi być dokonane przed upływem przedawnienia (30 lat), z drugiej strony inna osoba mająca prawo do dziedziczenia nie zaakceptowała spadku, nawet z dobrodziejstwem inwentarza.

Sprawy podatkowe związane ze spadkiem

W Polsce spadek nabyty od najbliżej rodziny może być całkowicie wolny od podatku. Spadkobierca musi jednak zgłosić fakt nabycia majątku w drodze spadku nie później niż pół roku od dnia potwierdzenia nabycia przez sąd lub notariusza.

W Belgii podatek od dziedziczenia zależy od miejsca zamieszkania zmarłego lub też miejsca położenia jego majątku w jednym z trzech regionów kraju. Jeżeli zmarły zmieniał adres zamieszkania w ciągu ostatnich pięciu lat przed śmiercią, zgodnie z prawem bierze się pod uwagę ten region, w którym mieszkał najdłużej. Należy również pamiętać, że podatek liczony jest procentowo zależnie od transzy i od stopnia pokrewieństwa.

Podstawa prawna:

- Belgijski kodeks cywilny (Code civil, Livre III, Manières dont on acquiert la propriété - TITRE I et II),

- Ustawa z dn. 23 kwietnia 1964r. Księga czwarta. Spadki (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93).

 

Jolanta Bogdanska

prawnik i tłumacz przysięgły przy Sądzie I Instancji w Brukseli

 

 

Kazus oparty na rzeczywistych wydarzeniach. Dane zostały tak zmienione, aby oddać istotę sporu, ale nie naruszyć zasady poufności postępowania.  Wszelka zbieżność imion i faktów jest przypadkowa.

 

Artykuły zgromadzone w niniejszej rubryce nie stanowią w żadnym wypadku konsultacji prawnej, nie są wyczerpujące oraz autor nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

 

 

Gazetka 132 – czerwiec 2014

Do czasu zawarcia małżeństwa Julia mieszkała z rodzicami, a jej przyszły mąż, Michał, na stancji. Ich największym marzeniem było szybkie kupno własnego mieszkania. Niestety, żadne z nich nie posiadało wystarczających oszczędności, nie mogli również liczyć na pomoc rodziców, którzy borykali się ze swoimi kredytami.  W takiej sytuacji najlepszym wyjściem wydawało się zaciągnięcie kredytu hipotecznego. Początkowo planowali zakup kawalerki, jednak doradca kredytowy namówił ich na znacznie większy kredyt, który pozwolił na kupno dość dużego mieszkania w prestiżowej okolicy. Michał zarabiał coraz więcej, parę stać więc było na regularne spłacanie rat. Problem pojawił się, gdy po kilku latach małżonkowie zaczęli się od siebie oddalać i coraz częściej mówili o rozwodzie.

Obecnie powszechna jest opinia, że łatwiej rozwieść się z partnerem niż z bankiem, a wspólny kredyt cementuje związek lepiej niż małżeństwo. Czy w tym twierdzeniu kryje się ziarno prawdy?

Solidarne zaciągnięcie kredytu

Małżonkowie, zawierając umowę kredytową z bankiem i składając pod nią swoje podpisy, nie zawsze do końca zdają sobie sprawę z tego, że zasadniczo zaciągają kredyt w sposób ,,solidarny”. Co to w praktyce oznacza?  W takim wypadku każdy z kredytobiorców jest odpowiedzialny za spłatę całego kredytu, a nie np. tylko 50 proc. O ile w wypadku zgodnego i terminowego spłacania rat nie ma to większego znaczenia, o tyle w przypadku zaniechania tego obowiązku bank może zwrócić się o zapłatę do każdego z małżonków razem lub z osobna. Co prawda konkretna umowa kredytowa może zawierać odmienne zasady odpowiedzialności, jednak konstrukcja odpowiedzialności solidarnej jest dla banku najkorzystniejsza, więc z reguły będziemy mieć do czynienia właśnie z nią.

Umowa kredytu hipotecznego a rozwiązanie małżeństwa

Rozwiązanie małżeństwa nie ma wpływu na zaciągnięty kredyt hipoteczny. Rozwiedzieni małżonkowie w dalszym ciągu odpowiadają za jego spłatę. Umowa obowiązuje w takim samym kształcie jak przed rozwodem. Jeśli małżonkowie widzą taką możliwość, można negocjować z bankiem w celu zawarcia umowy przejęcia długu przez jednego z nich, tak by tylko on odpowiadał za kredyt. Co to zasady będzie to osoba, która po rozwodzie chce przejąć mieszkanie na własność. Nie zawsze jednak jedna osoba posiada taką samą lub podobną zdolność kredytową jak dwie osoby, dlatego takie przejęcia należą do rzadkości. Można również rozważać przystąpienie do długu osoby trzeciej, której uczestnictwo w umowie kredytu pozwoli zabezpieczyć należycie jego spłatę.  Wszystkie z wymienionych rozwiązań mają jednak wspólną cechę – by były ważne, konieczna jest zgoda banku.

Podział majątku, którego elementem jest mieszkanie obciążone hipoteką

Omawiany problem jest bardzo powszechny.  W polskim orzecznictwie pojawił się więc pogląd, że jeżeli w wyniku przeprowadzonego podziału nieruchomość ma przypaść jednemu ze współwłaścicieli, który będzie zobowiązany do „spłacenia” drugiego współwłaściciela, konieczne jest oszacowanie wartości nieruchomości z uwzględnieniem zadłużenia hipotecznego.  Takie rozwiązanie ma za zadanie chronić osobę przejmującą obciążoną nieruchomość, tak by nie ponosiła kosztów wysokiej spłaty byłego współmałżonka i nie ryzykowała, że w razie braku terminowych wpłat bank w pierwszej kolejności będzie dążył do zaspokojenia swoich roszczeń z nieruchomości, którą ta osoba dysponuje (np. przez doprowadzenie do licytacji komorniczej). Pamiętać jednak należy, że nawet postanowienie sądu albo umowa o podziale majątku, przyznająca nieruchomość jednemu z byłych małżonków, nie oznacza, że zobowiązanie kredytowe przechodzi na małżonka, który stał się właścicielem nieruchomości i że wyłącznie on będzie odpowiadał za spłatę kredytu, a drugi małżonek uwolnił się od obciążenia. Eksmałżonkowie nadal są solidarnymi dłużnikami banku kredytującego.

Trzeba podkreślić, że zaciągnięcie wspólnego kredytu hipotecznego nie jest sytuacją bez wyjścia.  W zależności od tego, czy małżonkowie są w stanie się porozumieć oraz czy któreś z nich w ogóle chce zatrzymać nieruchomość, można przyjąć kilka scenariuszy działania. Małżonkowie mogą m.in. sprzedać wspólną nieruchomość i z pozyskanej kwoty spłacić kredyt hipoteczny, co może odbyć się w drodze ugodowej lub w postępowaniu przed sądem, w drodze licytacji komorniczej.  W przypadku zaś chęci przejęcia zarówno nieruchomości, jak i zobowiązania kredytowego przez jednego z byłych małżonków, gdy bank nie zgadza się na zwolnienie drugiego z zobowiązania, można rozważać zawarcie odpowiedniej umowy.  Trzeba tylko pamiętać, że umowa taka będzie wiążąca jedynie między byłymi małżonkami, którzy wobec banku nadal będą odpowiadać solidarnie. Jeżeli jednak bank zażądałby spłaty kredytu od małżonka, który w umowie został z tego obowiązku zwolniony, będzie on uprawniony do dochodzenia od małżonka zwrotu uiszczonych przez niego na rzecz banku kwot.

Opisana sytuacja jest co prawda trudna, ale nie bez wyjścia. Nie warto więc dostosowywać swoich planów życiowych do faktu zaciągnięcia kredytu, ale należy wybrać najodpowiedniejsze rozwiązanie w danej sytuacji, najlepiej pod opieką profesjonalnego prawnika.

 

Agnieszka Hajdukiewicz

radca prawny

 

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.),

- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.),

- Postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 20 kwietnia 2011 r. w sprawie CSK 661/10.

 

Gazetka 132 – czerwiec 2014

 

Współpraca

Statystyki

Użytkowników:
1786
Artykułów:
2969
Odsłon artykułów:
13142115

Licznik odwiedzin

9972231
DzisiajDzisiaj35
WczorajWczoraj744
Ten tydzieńTen tydzień779
Ten miesiącTen miesiąc19165
Wszystkie dniWszystkie dni9972231
Zalogowani użytkownicy 0
Goście 31