Psychologia

Język, który buduje codzienną bliskość

Wielu rodziców wychowujących dzieci za granicą mówi do nich po polsku zupełnie naturalnie. Dopóki dzieci spędzają większość dnia w domu, język ten pozostaje żywy i spontaniczny. Sytuacja zmienia się jednak, gdy zaczynają one funkcjonować w środowisku przedszkolnym lub szkolnym. Język większościowy automatycznie staje się dla nich pierwszym wyborem także w relacji z rodzicami. Niektórzy rodzice pozostają przy języku polskim, inni, żeby ułatwić komunikację, przechodzą na język otoczenia. Zanim zdecydujemy, którą drogę wybrać, warto zastanowić się, co tak naprawdę daje dziecku nasz język rodzinny.

Język ojczysty nie jest jedynie środkiem przekazu. To przestrzeń, w której naturalnie wyrażamy uczucia, często znacznie pełniej niż w języku nabytym później. Rodzicielstwo przywołuje emocje z naszego dzieciństwa, a więc również w naszym języku. Dlatego właśnie rozmowa z dzieckiem po polsku wspiera prawdziwą bliskość i pozwala dziecku głębiej zrozumieć świat emocji rodzica.

Tożsamość, która potrzebuje zakorzenienia

Dziecko rozwija się nie tylko dzięki temu, czego doświadcza tu i teraz, ale także dzięki temu, skąd pochodzi. Aby mogło świadomie budować swoją tożsamość, musi znać swoje korzenie: rodzinne, kulturowe i społeczne. Język jest jednym z najważniejszych kluczy do tego procesu.

Oczywiście, kulturę można poznawać także bez języka, jednak emocjonalny dostęp jest wtedy często ograniczony. Język ojczysty rodzica pozwala dziecku zrozumieć konteksty, które tworzą historię jego rodziny, sposób reagowania dorosłych, ich nawyki i sposób myślenia. To właśnie dzięki temu dziecko zyskuje stabilne punkty odniesienia i może łatwiej określić siebie wobec otoczenia.

Kultura, która ożywa dzięki językowi

Język otwiera drzwi do kultury w pełnym znaczeniu tego słowa. Dzięki niemu dziecko może nie tylko słuchać polskich piosenek czy oglądać polskie bajki, ale także zanurzać się w tradycjach, codziennych zwyczajach, humorze, kuchni oraz sztuce. Polskie dziedzictwo jest bardzo różnorodne, nawet drobne elementy tej kultury mogą stać się dla dziecka cennym źródłem radości i ciekawości.
Bez znajomości języka kontakt z kulturą rodzica bywa fragmentaryczny. Z językiem natomiast staje się pełniejszy, bardziej osobisty i autentyczny.

Atuty dwujęzyczności – dla dziecka i dla świata

Korzyści płynące z dwujęzyczności są znane: zdolność abstrakcyjnego myślenia, większa elastyczność poznawcza, lepsze kompetencje społeczne. Ale dwujęzyczność to również umiejętność życia pomiędzy dwoma światami kulturowymi, otwartość na różnorodność i naturalna ciekawość świata.

Przekazując dzieciom język polski, wyposażamy je w narzędzia, które pomogą im odnaleźć się w globalnej rzeczywistości. Jednocześnie dbamy o to, aby nasze własne dziedzictwo nie zanikło, żeby pozostało żywe, użyteczne i przekazywane kolejnym pokoleniom.


Zaangażowanie rodzica przede wszystkim 

To od nas, rodziców, w największym stopniu zależy, czy język polski stanie się częścią życia naszych dzieci. To nasza motywacja, konsekwencja, codzienne wybory i poświęcony czas budują przestrzeń, w której polski może rozwijać się naturalnie i harmonijnie. Nawet jeśli dzisiaj dziecko nie zna lub nie odpowiada w języku polskim, nic nie jest jeszcze przesądzone. Rozwój dwujęzyczności rozwój rzadko przebiega liniowo. Nigdy nie jest za późno, aby dziecko zaczęło poznawać i pogłębiać język rodzica. Każdy moment może stać się nowym początkiem.



Anna Jachim
coach dwujęzycznego i dwukulturowego wychowania, 
autorka bloga Bilingual-kid.com

kontakt: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.