20 października przypada Międzynarodowy Dzień Mediacji. Od kilku lat mediacja jako forma rozwiązywania problemów istnieje w społecznej świadomości i coraz więcej ludzi udaje się w sytuacji konfliktowej po pomoc do mediatorów. Zaś 20 października w wielu krajach są organizowane obchody mające na celu przybliżyć obywatelom ideę mediacji – czy to przez dyżury mediatorów, czy to przez konferencje tematyczne.

CZYM JEST MEDIACJA?

Jest to pozasądowe postepowanie mające formę rozmowy, w trakcie której strony będące ze sobą w konflikcie dążą do znalezienia porozumienia. Przy negocjacjach wspomaga je mediator. Jest on potrzebny, gdyż osoby pozostające w sporze często nie mogą znaleźć akceptowalnego przez obie strony rozwiązania. A to ze względu na nagromadzone emocje i urazy, które nie tylko utrudniają dojście do porozumienia, ale niekiedy wręcz odbycie spokojnej i rzeczowej rozmowy. Mediator pomaga stronom sporu osiągnąć porozumienie i wyjaśnić problematyczne kwestie. Owo porozumienie ma satysfakcjonować obie strony i zapewnić długotrwałe pojednanie. Mediator ułatwia rozmowę, by obie strony wypowiedziały się w neutralnych warunkach i mogły samodzielnie rozwiązać konflikt.

Mediacja nie jest poradnictwem czy terapią – jej pierwszoplanowym celem nie jest pojednanie osób czy ustalenie prawdy, ale rozwiązanie konfliktu.

CECHY DOBREJ MEDIACJI

Mediacja to rodzaj procedury, więc musi spełniać określone warunki.

Dobrowolność – każda ze stron musi się zgodzić na przystąpienie do mediacji, a więc i na wypełnianie przyjętych zobowiązań, ale może się też wycofać z mediacji na dowolnym etapie postępowania.

Poufność – mediator zachowuje w tajemnicy wszystko, czego się dowiedział od obu stron, nikomu nie ujawnia informacji o przebiegu mediacji, nie może też być powoływany w sprawie na świadka.

Bezstronność – każda ze stron ma jednakowe możliwości zaprezentowania punktu widzenia i potrzeb; mediator nie ocenia, nie staje po stronie żadnej ze stron, nikogo nie faworyzuje i nie dyskryminuje.

Neutralność – mediator nie narzuca żadnej ze stron własnych rozwiązań, światopoglądu czy wartości, nie nakłania do przyjęcia lepszego – jego zdaniem – rozwiązania.

OSOBA MEDIATORA

Przed przystąpieniem do mediacji obie strony sporu muszą osobę mediatora zaakceptować. A on – stworzyć bezpieczną i poufną atmosferę rozmowy. Pomocny jest tu profesjonalizm i odnoszenie się z szacunkiem do stron konfliktu. Mediator powinien się charakteryzować neutralnością, niezależnością i bezstronnością, co oznacza, że nie narzuca swojego punktu widzenia czy swoich rozwiązań. Przede wszystkim dąży do polubownego rozwiązania sporu oraz zapobiega eskalacji konfliktu. Mediator nie poda nam więc recepty na problem – to sami zainteresowani muszą wypracować sposoby jego rozwiązania akceptowalne przez każdą ze stron. Jego rolą jest dbanie o równorzędność – obie strony mają prawo do wysłuchania i przedstawienia swoich potrzeb. Mediator pomaga przyjrzeć się aspektom sporu, zbadać możliwe rozwiązania, rozważyć skutki podjętych decyzji i wybrać wariant korzystny dla obu stron. Obowiązuje go przestrzeganie kodeksu etycznego.

MEDIACJA DLA KAŻDEGO

W trakcie mediacji można rozwiązać praktycznie każdy rodzaj sporu, czy jest to konflikt rodzinny lub towarzyski, czy też spór dotyczy spraw majątkowych, gospodarczych, pracowniczych, a nawet karnych. Mediacja na wczesnym etapie konfliktu pozwala uniknąć eskalacji sprawy i postępowania sądowego. Może zakończyć się ugodą, czyli umową między stronami sporu co do rozwiązania konfliktu. Obie strony mogą też ustalić zasady mające na celu przeciwdziałanie nawrotowi sporu w przyszłości.

To szybszy, tańszy i efektywniejszy sposób rozstrzygania sporów.

 

Sylwia Maj

Gazetka 175 – październik 2018